Image Alt
Blog
przystawki na szwedzki stół

Szwedzki stół — gościnność po szwedzku

Hotelowe śniadania, bankiety, wesela, skromne rodzinne uroczystości i jeden wspólny mianownik — szwedzki stół. Skąd wziął się zwyczaj serwowania dań w postaci, tak zwanego bufetu? Przygotujcie sobie coś na ząb i poznajcie historię zwyczaju, który pokochał cały świat!

1. Szwedzki stół po szwedzku

2. Trochę historii

3. Kiedy świat pokochał szwedzki stół?

4. Podano do stołu!

Szwedzki stół po szwedzku


Choć nam znany jest jako szwedzki stół, jego oryginalna, czyli szwedzka nazwa to smörgåsbord. Dla rozpoczynających naukę tego języka może być zaskakująca, ponieważ słowo smörgåsbord składa się ze słów smörgås („kanapka”) i bord („stół”). Smörgås z kolei składa się ze słów smör („masło”) i gås (dosłownie „gęś”, ale później zaczęło odnosić się do małych kawałków masła, które uformowały się i wypłynęły na powierzchnię śmietany podczas jej ubijania). Małe kawałki masła miały odpowiednią wielkość do umieszczenia i rozsmarowania na chlebie, więc smörgås zaczęło oznaczać „chleb z masłem”. Wracając do dzisiejszego znaczenia, stół z kanapkami może już lepiej odwzorowywać przeznaczenie bufetu, jednak czy pierwotnie faktycznie podawano na nim wyłącznie pieczywo?

Trochę historii

Wokół szwedzkiego stołu narosło kilka ciekawych historii, tych zgodnych z prawdą i tych podkoloryzowanych. Jedna z nich bezpośrednio wiąże się z Polską, a konkretniej z wizytą szwedzkiego króla Karola X na dworze Jana Sobiepana Zamoyskiego. Jako że był to czas trudnych relacji między krajami, monarcha został ugoszczony poza murami, obficie zastawionym stołem, lecz bez krzeseł.

Według historycznych źródeł początki tego zwyczaju sięgają XVI wieku. W XVI-wiecznej Szwecji i Finlandii podawano różne alkohole, w tym szczególnie popularnego sznapsa (brännvinsbord), oraz mały bufet na bocznym stoliku, oferujący różnorodne przystawki podawane przed głównym posiłkiem na stole obiadowym. Najprostszym brännvinsbord był chleb, masło, ser, śledź i kilka rodzajów likierów; ale serwowano też wędzonego łososia, kiełbaski i wędliny. Brännvinsbord był podawany jako przystawka i spożywany na stojąco przed obiadem lub kolacją, często dwie do pięciu godzin przed głównym posiłkiem. Smörgåsbord stał się popularny w połowie XVII wieku, kiedy jedzenie przeniesiono z bocznego stolika na główny stół, a bufet zaczęły stanowić zarówno ciepłe, jak i zimne dania.

Kiedy świat pokochał szwedzki stół?

Szwedzki Stół — Gościnność Po Szwedzku - Skandynawskie Podróże zdjęcie nr 1

Pierwszymi miejscami, na których goście zza granicy mogli spotkać się ze szwedzkim stołem, były między innymi restauracje na dworcach kolejowych. Swą popularność na cały świat ten sposób serwowania poczęstunku zawdzięcza również Igrzyskom w 1912, kiedy to restauracje w Sztokholmie przestały podawać smörgåsbord jako przystawkę i zaczęły podawać je jako danie główne. Zachwyceni pomysłem goście zaczęli wprowadzać go w swoich krajach, a jako że nazwa nie należała do najprostszych do zapamiętania, zamieniono ją na znany nam dziś szwedzki stół.

Podano do stołu!

Obecnie ten wyjątkowy sposób serwowania jedzenia nie jest ograniczony przez konkretne zasady co do rodzaju potraw. Może składać się zarówno z zimnych przekąsek, jak i ciepłych dań w bemarach. W Szwecji jest to bardzo często spotykana, choć naturalnie nie jedyna, forma organizacji przyjęć firmowych. W wielu przypadkach wśród serwowanych dań możemy znaleźć zapiekanki, przekąski z wędzonych ryb, śledzie, wędliny, pieczywo, a z deserów małe ciasteczka czy puddingi w kieliszkach. Więcej o tym co i jak jedzą Skandynawowie, możecie dowiedzieć się z naszych poprzednich artykułów.

źródło: https://www.etymonline.com/word/smorgasbord

https://sv.wikipedia.org/wiki/Sm%C3%B6rg%C3%A5sbord

Aktywnie bieganie Bornholm ciekawostki Ciekawostki o Skandynawii Cydr Dania finlandia fjellop góry historia islandia jedzenie jiu jitsu język karate Kino Kopenhaga kraje nordyckie kuchnia Lagom Laponia mistrz Mitologia mma Morsowanie Nordic Walking Norwegia Plaże przy współpracy Sauna skandynawia Skania Spacer Sport sztuki walki Szwecja Tor tradycje Wakacje Wikingowie Zamki Zwiedzanie Zwyczaje w Skandynawii Święta