Image Alt
Blog
Święta Na Horyzoncie - Skandynawskie Podróże zdjęcie nr 1

Święta na horyzoncie

Magia dekoracji

Szwedzkie Boże Narodzenie, mimo, iż przeważa tam luteranizm, świętowane jest podobnie, jak u nas w Polsce. Żeby celebrować ten magiczny czas Szwedzi połączyli tradycje różnych państw i epok. Ich święta trwają dwa tygodnie, a przygotowania do nich rozpoczynają się wraz z nadejściem grudnia. Charakterystycznym elementem adwentu jest rodzinne pieczenie ciastek typu lussebullar (bułeczki z szafranem) i pepparkakor (pierniczki).

Na wiele dni przed Wigilią, ulice miast mienią się bożonarodzeniowymi ozdobami, a Szwedzi, tak jak my, kupują kalendarze i świeczniki adwentowe zwiastujące Boże Narodzenie. Podobny zwyczaj dotyczy dekoracji w domach.  Przystraja się je świecznikami, bieżnikami, makatkami, krasnalami, aniołkami, a w powietrzu unoszą się piernikowe aromaty. Zwyczajowymi symbolami święta Narodzenia Pańskiego jest w Szwecji krasnoludek Jultomte (odpowiednik naszego Świętego Mikołaja), bożonarodzeniowy koziołek (julbock), choinka, szopka oraz prezenty gwiazdkowe. Na drzwiach wywieszane są stroiki, ale – inaczej niż u nas – są one wykonane najczęściej z gałązek borówkowych lub sosnowych.

Uroczyste świętowanie w Szwecji zaczyna się 13 grudnia – świętem Lucia. W tym dniu najstarsza córka zakłada białą suknię i koronę ze świecami. W takim stroju budzi ona swoich rodziców i śpiewa pieśń „Santa Lucia”. Zwyczaj nakazuje także podać im wtedy do łóżka kawę, słodkie bułeczki, ciasteczka oraz grzane wino (glögg). Rodzina królewska, chcąc zjednoczyć się z rodakami, publikuje w tym dniu filmiki z przygotowań świątecznych. W całym kraju budzi się wyjątkowy nastrój.

Święta Na Horyzoncie - Skandynawskie Podróże zdjęcie nr 2
Święto Lucia jest ważnym elementem obchodów Świąt w Szwecji.

Festiwal smaków

24 grudnia Szwedzi jedzą tradycyjne śniadanie: risgrynsgr z  cynamonem  i migdałami. Na wigilijnym stole nie może też zabraknąć przygotowywanych na różne sposoby śledzi, szynek, kiełbasek, pasztetów i zapiekanek typu janssons frestelse. Do stołu podawane są pachnące wypieki i słodkie cukierki, a po mieszkaniach unosi się zapach grzanego wina. Tradycją przy stole jest tzw. „zanurzanie w kotle” – bliscy i goście zanurzają kawałki razowego chleba w garnku z sosem, wieprzowiną i zbożową wołowiną. Jest to symboliczna chwila przy świątecznym stole, ponieważ w ten sposób wspomina się osoby potrzebujące.

Zaraz po zakończeniu uczty rodzina zasiada wokół choinki, a Jultomte (gnom, który żyje w stodole) rozdaje prezenty. Do podarunków doczepiane są  julklappsrim, czyli liściki z krótkimi rymami. Kiedyś ta tradycja wyglądała inaczej – prezentów nie rozdawano osobiście ani nie robił tego Święty Mikołaj. Pod koniec Wigilii rozlegało się głośne pukanie do drzwi, a po ich otwarciu można było zobaczyć, podrzucone przez kogoś, prezenty. Stąd wzięła się nietypowa nazwa ich wręczania – julklappar (dosłownie tłumacząc – bożonarodzeniowe pukanie).

W dniu Bożego Narodzenia cała rodzina wstaje o świcie i udaje się na modlitwę do kościoła. Kiedyś, aby tam dotrzeć, organizowano wyścig na saniach lub na wozach, a niesamowity klimat tworzyły doczepione do nich smolne pochodnie. Zwycięzcy wyścigu wróżono pomyślność i szczęście w nadchodzącym roku.

Chociaż szwedzki sposób obchodzenia świąt nie odbiega daleko od tradycji polskiej, jest w nim sporo ciekawostek, które warto wykorzystać w budowaniu bożonarodzeniowej atmosfery. Należy więc zacząć myśleć już teraz o tym, jakimi smakami zaskoczyć wigilijnych gości i pozostawić w ich pamięci niezatarte wrażenia.

Święta Na Horyzoncie - Skandynawskie Podróże zdjęcie nr 3
Szwedzki sposób obchodzenia świąt nie odbiega daleko od tradycji polskiej, co widać między innymi na podobnie udekorowanych ulicach miast.

Autor: Wiktoria Maknia
Artykuł powstał przy współpracy z II Liceum Ogólnokształcącym w Nowogardzie.