Image Alt
Blog
Sankta Lucia

Święta Łucja w Szwecji


Jedną z najpiękniejszych szwedzkich tradycji są obchody Dnia Świętej Łucji, nazywane — Lucia. Łączą one w sobie zarówno chrześcijańskie, jak i staronordyckie zwyczaje. Przeczytajcie o tym, jak Szwedzi obchodzą to grudniowe święto.

  1. Historia Świętej Łucji
  2. Święta Łucja obecnie
  3. Starodordyckie korzenie

Historia Świętej Łucji

Łucja z Syrakuz była męczennicą urodzoną ok. 281 roku na Sycylii. Na ikonach często przedstawiana jest z atrybutami w postaci miecza, gałązki palmowej, świecy lub pary oczy na tacy.

Młoda dziewczyna miała złożyć śluby czystości przed Bogiem w zamian za uzdrowienie matki. Aby uchronić się przed zamążpójściem, i tym samym dotrzymać obietnicy, wydłubała sobie oczy, a następnie przesłała narzeczonemu. Według legend, po tym poświęceniu, Matka Boża miała podarować Łucji nową parę oczu. Ostatecznie dziewczyna poniosła męczeńską śmierć, podczas prześladowań cesarza Dioklecjana.

Kult świętej z Włoch powędrował na północ Europy do Niemiec, a później krajów skandynawskich. Szczególną popularnością cieszy się w Szwecji, gdzie co roku trzynastego grudnia, hucznie świętuje się Dzień Świętej Łucji.

Święta Łucja obecnie


Wraz z nadchodzącym grudniem w przedszkolach i szkołach w Szwecji rozpoczynają się wielkie przygotowania. Dzieci ćwiczą przemarsz oraz odświętne piosenki, a dziewczęta konkurują ze sobą, aby zostać symboliczną Łucją. Zazwyczaj uczestnicy pochodu ubrani są na biało, dziewczynki mają na głowie wianki, a chłopcy spiczaste czapki. Podczas uroczystego przemarszu niosą ze sobą zapalone świece, dla bezpieczeństwa coraz częściej są one jednak zastępowane elektronicznymi odpowiednikami.

Najpopularniejszym, śpiewanym w pochodzie, utworem jest „Natten går tunga fjät”, napisany pod oryginalnie włoską pieśń „Santa Lucia”. Idąca na czele dziewczynka, wybrana jako Święta Łucja, ma zaszczyt włożenia korony ze świec i prowadzenia całego orszaku. Tutaj możecie zobaczyć, jak wygląda przykładowy pochód.

Korona ma symbolizować rozświetlenie jednej z najdłuższych nocy w roku. Sama nazwa Lucia — nawiązuje do światła, które jest niezwykle istotne w kulturze krajów skandynawskich. Szczególnie w północnych regionach Szwecji czy Norwegii, gdzie podczas grudniowych dni dominuje ciemność. Do dziś można zaobserwować, że Skandynawowie bardzo lubują się we wszelkiego rodzaju świecach czy lampionach.

Jak dobrze wiemy z poprzednich wpisów, mieszkańcy północy kochają celebrować różne okazje specjalnymi słodkościami. I w tym przypadku nie jest inaczej. Na tę okazję przygotowuje się pszenne bułeczki z szafranem zwane lussekatter. Przysmak ma kształt zawiniętej litery S z rodzynkami wciśniętymi na obu końcach, które symbolizują oczy Łucji.

Starodordyckie korzenie

Warto podkreślić, że obchody Lucia wywodzą się nie tylko z chrześcijaństwa, ale również ze staronordyckich wierzeń. Niegdyś odpowiednikiem tego święta było Lussinatt — również obchodzone zimą. Wiązało się z wierzeniami w mistyczne kreatury — Vette (nor), Vättar (szw), lub ze staronordyckiego Vǣt. Były to niewielkie psotne stwory o przerażającym wyglądzie.

W Skandynawii przez dość długi czasu, równolegle wyznawano zarówno chrześcijańskie, jak i pogańskie wartości. Stąd wierzono, że Vättar, przed okresem Bożego Narodzenia, kontrolowały przebieg prac na gospodarstwach rolnych. Spóźnieni z wykonaniem zadań mogli liczyć na przykre niespodzianki, np. niszczenie budynków, czy szkodzenie zwierzętom. Jednym ze sposobów zapewniającym ochronę przed psotnikami, było znane z obecnych obchodów palenie świec lub wystawianie smakołyków przed domem.


Źródła:

https://snl.no/luciadagen

https://sv.wikipedia.org/wiki/Lucia

Aktywnie bieganie Bornholm ciekawostki Ciekawostki o Skandynawii Cydr Dania finlandia fjellop góry historia islandia jedzenie jiu jitsu język karate Kino Kopenhaga kraje nordyckie kuchnia Lagom Laponia mistrz Mitologia mma Morsowanie Nordic Walking Norwegia Plaże przy współpracy Sauna skandynawia Skania Spacer Sport sztuki walki Szwecja Tor tradycje Wakacje Wikingowie Zamki Zwiedzanie Zwyczaje w Skandynawii Święta