Image Alt
Blog
mlot tora mjollnir

Kim był Tor? Popkultura a mitologia nordycka.

Mitologia nordycka bezsprzecznie należy do jednej z najciekawszych. Nic więc dziwnego, że szturmem podbiła współczesną popkulturę. Niemal każdy zapytany o nią wskaże chociaż jedno bóstwo, a najpewniej będzie nim legendarny Tor. Kim był i jak przedstawia go współczesna popkultura? Koniecznie przeczytajcie dzisiejszy wpis!

  1. Kto i jak długo wierzył w Tora?
  2. Tor w sagach
  3. Nordycki bóg na srebrnych ekranach
  4. Dla miłośników seriali
  5. Kraina Tora — poznaj Skandynawię

Kto i jak długo wierzył w Tora?

Figurka przedstawiająca Tora

Mitologia nordycka jest zbiorem historii i wierzeń wspólnych dla ludów zamieszkujących dzisiejszą Danię, Szwecję, Norwegię, Islandię oraz Wyspy Owcze. W samej Norwegii chrystianizacja postępowała bardzo długo, dlatego ciężko jest wyznaczyć precyzyjną datę zmiany religii. Umownie, zwycięstwo chrześcijaństwa nad tradycyjnymi wierzeniami miało nastąpić podczas bitwy z poganami pod Stiklestad w 1030 roku. Lecz nawet przy budowaniu nowych kościołów zdarzało się tworzyć w nich drugi równoległy ołtarz poświęcony nordyckim bogom. Równie ciekawym zjawiskiem było noszenie „krzyżyków”, które faktycznie miały reprezentować młot Tora. Dlaczego to on właśnie miał tak duże znaczenie dla całości wierzeń?

Tor w sagach

Według mitologii nordyckiej Tor, znany również jako Thor, był synem Odyna oraz Fjorgyn (bogini Ziemii) i zarazem drugim po swoim ojcu, najpotężniejszym bogiem. Należał do rodu Asów zamieszkujących legendarną krainę Asgard położoną na szczycie drzewa Yggdrasil.

Torowi przypisywano zdolność kontrolowania pogody, lecz nie było to jego jedynym zadaniem. Z różnych źródeł wynika, że miał również pełnić rolę boga płodności, rolnictwa i wojny. Chronił świat przed olbrzymami za pomocą swojego magicznego młota — Mjølnera, który trzymał u swego pasa.

Jego potężna moc nie pozbawiała go ludzkich cech. Opisywany był między innymi jako gwałtowny i uparty. Wyobrażano go sobie jako rudobrodego postawnego mężczyznę, podróżującego za pomocą koziego zaprzęgu.

O jego popularności świadczą nie tylko islandzkie sagi, ale także znajdywane w krajach nordyckich figurki, kamienie runiczne czy biżuteria. Nawet obecnie jego imię Tor nosi wielu Skandynawów. Jest również nazwą pierwiastka chemicznego Toru łac. thorium, oraz w językach germańskich dnia tygodnia (czwartku) – ang. thursday, nor./szw./duń.  torsdag. Jednakże na tym miłość do władcy piorunów się nie kończy!

Nordycki bóg na srebrnych ekranach

Zachwyt nordyckim bóstwem wyrażany jest również przez nowożytnią popkulturę. W 1962 roku postać Thora zadebiutowała w komiksach wydawnictwa Marvel. Od tamtej pory, stała się jedną z kluczowych i doczekała się między innymi własnego filmu. Jednak przedstawiony w komiksach oraz na srebrnych ekranach bóg różni się od “oryginału”. 

Wzorowany na władcy piorunów Thor jest blondynem, którego w pierwszych wydaniach pozbawiono brody. W filmie Thor: Ragnarok przeinaczone są również relacje między poszczególnymi postaciami z mitologii. Co więcej, filmowy Thor potrafi latać za pomocą młota, a nie koziego powozu. Pomimo różnic widać także podobieństwa, szczególnie w charakterze postaci.

Dla miłośników seriali

Nordycka mitologia zagościła nie tylko w kinowych salach. Dowodem są coraz liczniej powstające seriale inspirowane sagami, wierzeniami i kulturą wikingów. Komediowy Norsmen, Fremvandrerne, czy omawiani już wcześniej Wikingowie to tylko trzy przykłady z długiej listy.

Jednak jeżeli chodzi o samego Tora, szczególnie wartym uwagi serialem jest norweski Ragnarok dostępny m.in. na platformie Netflix. Przedstawia on losy nastolatka Magne, który jest współczesnym wcieleniem boga piorunów. Imię głównego bohatera nie jest przypadkowe, ponieważ dzieli je z jednym z synów Tora. Chłopiec walczy przeciwko “olbrzymom”, których reprezentuje rodzina Jutul w niewielkim norweskim miasteczku Edda. To ciekawa interpretacja końca świata opisanego w sagach, osadzona we współczesnych czasach.

Kraina Tora — poznaj Skandynawię

Warto pamiętać, że seriale i filmy są najczęściej jedynie inspirowane nordycką mitologią, a nie ich wiernym odzwierciedleniem. Chcąc poznać przygody pierwowzoru Tora najlepiej sięgać do islandzkich sag, lub wyruszyć w podróż po Skandynawii. Nie brakuje tam miejsc poświęconych dawnym wierzeniom. Godnymi polecenia miejscami są między innymi:

Muzum wikingów w Ladby oraz Ribe VikingeCenter (Dania)

Nordiska museet oraz The Viking Museum w Sztokholmie (Szwecja)


Muzeum statków wikingów w Oslo (Norwegia)

źródło:https://snl.no/Tor_-_i_norr%C3%B8n_mytologi
https://pl.wikipedia.org/wiki/Thor:_Ragnarok

http://www.humanistyka.com/index.php/MH/article/view/129/115

#norwegia #Szwecja Aktywnie Bornholm ciekawostki Ciekawostki o Skandynawii Cydr Dania finlandia góry historia islandia jedzenie język Kopenhaga kraje nordyckie kuchnia Kuchnia Skandynawska Kultura Lagom Laponia Mitologia natura Nordic Walking Norwegia Olimpiada Plaże przy współpracy Rozrywka Sauna Semla skandynawia Skania Spacer Sport Szwecja tradycje Wakacje Wikingowie wycieczka Zamki Zwiedzanie Zwyczaje Zwyczaje w Skandynawii Święta