Image Alt
Blog
czym jest julbock

Julbock — bożonarodzeniowy koziołek

Zbliżające się w Szwecji święta można poznać między innymi po licznie pojawiających się w domach, sklepach i miejscach pracy, dekoracjach. Wśród klasycznych ozdób jedna wydaje się dość nietypowa — a jest nią koziołek Julbock. Czym jest, co symbolizuje i dlaczego może grozić mu duże niebezpieczeństwo? O tym przeczytacie w dzisiejszym wpisie.

  1. Czym jest Julbock
  2. Trochę historii
  3. Gävlebocken

Czym jest Julbock

Julbock, czyli bożonarodzeniowy koziołek, jest figurką wykonaną ze słomy, najczęściej przyozdobioną czerwoną wstążką. To bardzo popularna ozdoba spotykana w okresie świąt. Choć najbardziej kojarzony jest właśnie ze Szwecją, można napotkać go również w innych miejscach, między innymi Finlandii, gdzie nazywany jest Joulupukki. Koziołek w niektórych regionach jest odpowiednikiem Świętego Mikołaja.

Podczas grudniowej wycieczki do Szwecji możemy być niemal pewni, że natrafimy na niego w sklepowej witrynie czy domowym zaciszu. Niektórych może dziwić, dlaczego padło akurat na koziołka, a nie na przykład renifera, który kojarzy się ze świętami w innych zakątkach świata…

Trochę historii

W skandynawskiej kulturze, jak i staronordyckich wierzeniach, koza wypracowała sobie dość istotną pozycję. Była znakiem statusu, ofiarą dla bogów. Nawet gromowładny Tor podróżował za pomocą rydwanu ciągniętego przez dwie kozy Tanngnjóstr i Tanngrisnir.

Rogate zwierzę miało również negatywne skojarzenia. Początkowo Julbock był opisywany jako pół człowiek, pół kozioł utożsamiany z diabłem. Jak w przypadku trolli, miał być złośliwym psotnikiem sprawiającym problemy na gospodarstwach. Później jednak miał być postacią pozytywną, przynoszącą prezenty. Zarówno w krajach nordyckich, jak i słowiańskich, często przebierano się za kozła przy okazji tradycji kolędowania.

Istnieje również teoria, jakoby wykorzystanie tego symbolu miało wywodzić się z uboju kozy w okresie Bożego Narodzenia.

Gävlebocken

Największy słomiany Julbock co roku pojawia się na Slottstorget w centrum szwedzkiego miasta Gävle. Pierwszy raz 1 grudnia 1966 roku, postawiono tam mierzącą ok. 10 metrów i ważącą ok. 3 ton figurę ze słomy. W 1985 mierząc niemal 13 metrów, pierwszy raz trafił do księgi rekordów Guinnessa.

Turystów zapewne może zdziwić poziom ochrony, jaka obejmuje tę słomianą konstrukcję. Oprócz kamer i streamu na żywo, który można oglądać tutaj, Gävlebocken jest pilnowany przez ochroniarzy. O co tyle szumu?

Julbock — Bożonarodzeniowy Koziołek - Skandynawskie Podróże zdjęcie nr 1

Otóż koziołek w swojej 55-letniej historii uległ zniszczeniu aż 37 razy! Głównie były to podpalenia, ale zdarzyła się również kradzież na prywatną posesję czy potrącenie przez auto. Jedną z najbardziej niewiarygodnych prób usunięcia instalacji miejskiej była próba porwania… helikopterem! W 2010 roku, dwóch mężczyzn próbowało przekupić strażnika łapówką w wysokości 50 000 koron za opuszczenie placu na pięć minut. Pod nieobecność stróża planowano przetransportować słomianego kozła helikopterem do Sztokholmu.
Pomimo licznych niebezpiecznych zdarzeń, co roku Gävlebocken uparcie wraca na centralny plac miasta, ku uciesze mieszkańców, jak i turystów. 

źródła:
https://www.visitgavle.se/en/gavlebocken
https://www.expressen.se/nyheter/gavlebocken-skulle-kidnappas-med-helikopter/

https://en.wikipedia.org/wiki/G%C3%A4vle_goat

Zdjęcia: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Little_Straw_Animals.jpg

https://sv.wikipedia.org/wiki/G%C3%A4vlebocken#/media/Fil:Gavle_goat_2019.jpg

#Szwecja Aktywnie Bornholm ciekawostki Ciekawostki o Skandynawii Cydr Dania finlandia góry historia islandia jedzenie język Kopenhaga kraje nordyckie kuchnia Kuchnia Skandynawska Kultura Lagom Laponia Mitologia natura Nordic Walking Norwegia Plaże podróż przy współpracy rower Rozrywka Sauna Semla skandynawia Skania Spacer Sport Szwecja tradycje Wakacje Wikingowie wycieczka Zamki Zwiedzanie Zwyczaje Zwyczaje w Skandynawii Święta