Image Alt
Blog
Flaga norwegii

Język urzędowy w Norwegii


Jak w wielu innych krajach, tak i w Norwegii figuruje więcej niż jeden język urzędowy. Chcąc dogłębnie poznać kulturę kraju, nie sposób pominąć kwestii lingwistycznych. Lecz nie zawsze są one takie oczywiste, jak może się to wydawać…

1. Język urzędowy w Norwegii – czyli jaki?

2. Ivar Aasen — w poszukiwaniu języka norweskiego
3. Bokmål

4. Nynorsk

język urzędowy w Norwegii… czyli jaki?

Chcecie nauczyć się norweskiego? Niech nie zdziwi Was pytanie “jakiego norweskiego?”. Choć ten północny kraj ma zaledwie ok. 5 400 000 mieszkańców, posiada on dwa warianty rodzimego słownika. Choć jest wiele przykładów państw, które mają więcej niż jeden język urzędowy, w Norwegii sytuacja wygląda nieco inaczej. Zazwyczaj kolejnym jest zupełnie inny język, który wynika np. z pozostałości po dawnych kolonistach, lub dużej ilości ludności z danego kraju zamieszkującej teren. Norwegia zaś posiada dwa “standardy” pisanego języka norweskiego — nynorsk i bokmål.

Ivar Aasen — w poszukiwaniu języka norweskiego

Aby zrozumieć, dlaczego powstały obie formy, należy cofnąć się do czasów Unii Personalnej. Przez 434 lata kraj był zależny od Danii, wymuszając duński jako oficjalny język urzędowy w Norwegii. Był on obecny między innymi w literaturze, dokumentacjach, a także w szkołach. Jednak wyższe klasy społeczne tworzyły własne kombinacje lingwistyczne, posługując się na co dzień norwesko-duńskim. 
Po rozpadzie Unii w 1814 roku intensywny nacisk kładziono na tożsamość narodową. Miała ona również dotyczyć języka urzędowego w Norwegii. Narodowi lingwiści chcieli wprowadzić zmiany, które pozwoliłyby odciąć się od duńskiego wpływu.

Ivar Aasen

Słynny językoznawca Ivar Andreas Aasen, propagował ideę odtworzenia języka norweskiego na bazie dialektów z terenów wiejskich i staronordyckiego. Swoje spostrzeżenia opisał w publikacjach takich jak Det norske Folkesprogs Grammatikk z 1848 i Ordbog over det norske Folkesprog z 1850. Owocem jego podróży po kraju, a także intensywnych badań został język landsmål nazwany później nynorsk, czyli dosłownie — nowy norweski.

W opozycji do pomysłu Ivara stanął Knud Knudsen, który chciał, aby język duńsko-norweski stosowany przez elity naturalnie ewoluował na przestrzeni czasu, dzięki czemu powstał język bokmål.

Decyzją Stortingu (parlamentu) w 12 maju 1885 r. uznano, że obie formy będą mogły funkcjonować równolegle.

Bokmål

Nazwa pochodzi od słów bok — książka oraz mål — cel, co sugeruje przeznaczenie języka. Obecnie ok. 90% mieszkańców posługuje się nim na co dzień. W dalszym ciągu posiada wiele wspólnych elementów z językiem duńskim, a użytkownicy nie mają problemu z rozumieniem się nawzajem.
Co ciekawe, całkiem niedawno, bo zaledwie w 1981 roku zniesiono w bokmål fleksję żeńską. Pozwoliło to nieco upodobnić go do nynorsk, który tej fleksji nie posiadał.
Ze względu na przeważającą popularność, forma bokmål jest również tą nauczaną nowoprzybyłych do kraju.

Nynorsk

Nynorsk jako drugi język urzędowy w Norwegii jest docelową formą dla ok. 10%-15% społeczeństwa. W większości dotyczy to zachodniej części kraju. Nie oznacza to jednak, że tylko co dziesiąty Norweg go rozumie. Jest on bowiem nauczany w szkołach, a także silnie reprezentowany w mediach.


Nynorsk czerpie po części z pierwotnych form staronordyckiego. Z tego powodu, niektóre słowa mogą brzmieć podobnie do islandzkich.

W bokmål słowo mleko — melk, jest wymową, jak i pisownią bliższe duńskiemu mælk.
Zaś nynorsk swoje mjølk może porównywać ze staronordyckim mjolk, czy islandzkim mjólk.

Jednak jak powszechnie wiadomo, nie ma lepszego sposobu na poznanie języka, niż osłuchanie się z nim, a do tego polecamy oczywiście podróże po Skandynawii.

Źródło:
https://snl.no/bokm%C3%A5l#-Historikk

https://snl.no/nynorsk

https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/befolkning

Aktywnie bieganie Bornholm ciekawostki Ciekawostki o Skandynawii Cydr Dania finlandia fjellop góry historia islandia jedzenie jiu jitsu język karate Kino Kopenhaga kraje nordyckie kuchnia Lagom Laponia mistrz Mitologia mma Morsowanie Nordic Walking Norwegia Plaże przy współpracy Sauna skandynawia Skania Spacer Sport sztuki walki Szwecja Tor tradycje Wakacje Wikingowie Zamki Zwiedzanie Zwyczaje w Skandynawii Święta