Image Alt
Blog
Historia Szwedzkiego Stołu - Skandynawskie Podróże zdjęcie nr 1

Historia szwedzkiego stołu

Wszyscy dobrze wiemy, czym jest szwedzki stół, ale czy znamy historię jego nazwy? Sposób podawania jedzenia tak, aby każdy mógł samodzielnie wybrać danie z podanych na stołach potraw, nie jest dziś rzadkością. Taki styl serwowania żywności spotykamy bardzo często na różnych przyjęciach i wydarzeniach biznesowych. Jest to wygodne rozwiązanie, ponieważ każdy może wybrać i nałożyć na swój talerz to, na co ma akurat ochotę.

Polska legenda o szwedzkim stole?

Dawno temu, w roku 1656, podczas trwania wojny Polski ze Szwecją, oddziały Karola X były blisko Zamościa, w których przebywał wówczas Jan Zamoyski. Walki toczyły się w lutym, a więc w okresie srogiej zimy, co sprawiało, że wojska szwedzkie, już po kilku dniach intensywnych walk, były wyczerpane. Król Karol X postanowił więc zawrzeć z Zamoyskim układ, który kończył spór i przynosił korzyści dla obu stron. Na mocy tego porozumienia Polacy mieli otrzymać wysokie stanowiska, a Zamoyski oddać Szwedom swój zamek.

Podobno Polak okazał się mało gościnny i nie chciał wpuszczać Karola X do progów swojego domostwa. Nieunikniona była jednak wizyta szwedzkiego władcy. Miało bowiem dojść do spotkania, na którym musiały zapaść ważne decyzje w sprawie planowanego porozumienia. Zamoyski postanowił więc uregulować sprawę w inny, ciekawy sposób… Polecił poddanym, aby pod murami okalającymi całą miejscowość ustawili stoły. Służba wykonała swoje zadanie i zapełniła je, aż po brzegi, pysznymi potrawami. Dzięki temu pomysłowi, Zamoyski mógł o poranku zaprosić władcę Szwecji i jego wojska na wspólne śniadanie. Kiedy goście dotarli na miejsce, ich oczom ukazały się zapełnione pożywieniem stoły, ale bez krzeseł obok. Osobliwą i niespotykaną dotąd sytuację odczytali jako brak szacunku, a jedyne co im pozostało, to zjeść śniadanie na stojąco.

Szwedzki stół dzisiaj

Legend związanych z powstaniem szwedzkiego stołu jest sporo i trudno przyjąć za pewnik jedną z nich. Na pewno jednak to właśnie szwedzki „smörgåsbord” – stół pełen zimnych i ciepłych przekąsek, stał się prawdziwą sensacją na zorganizowanej w 1939 r. w Nowym Jorku Wystawie Światowej, skąd zaczął docierać – w mniej lub bardziej modyfikowanych formach – w różne części świata. Do dziś nadal chętnie korzystamy z takiego rozwiązania – to zupełnie powszechna i wygodna forma zjedzenia różnego rodzaju potraw, która daje wiele możliwości – szwedzki bufet możemy wykorzystać jako dodatek do tradycyjnych stołów albo zorganizować spotkanie, na którym obowiązuje tylko taka opcja.

Co ciekawe, Szwedzi często stawiają właśnie na smörgåsbord. Stół kanapkowy zachwycająco prezentuje się zwłaszcza w zimowych porach. Kiedy zbliża się Boże Narodzenie pięknie wyglądające stoły przybierają nazwę „julbord” i są przepełnione świątecznymi potrawami.

Historia Szwedzkiego Stołu - Skandynawskie Podróże zdjęcie nr 2
Szwedzki stół ma swoje korzenie już w XVI wieku.

Smaklig måltid!

(smacznego!)

Autor: Hanna Irzymska
Artykuł powstał przy współpracy z II Liceum Ogólnokształcącym w Nowogardzie.